หน้าหนังสือทั้งหมด

อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 356
356
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 356
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 356 อภิธัมมัตถสังคหฎีกาแปล พรรณนาความปริเฉทที่ 4 [ข้อความเบื้องต้น] บัดนี้ พระอนุรุทธาจารย์ ได้เริ่มคำเป็นต้นว่า เยส์ ดังนี้ เพื่อ จะแส
บทความนี้กล่าวถึงการวิเคราะห์ปัจจัยแห่งธรรมที่มีผลกระทบต่อการเกิดขึ้นของนามธรรมและรูปธรรม โดยการอธิบายถึงปัจจัยหลายอย่างที่เป็นอุปการะต่อความเกิดและการตั้งอยู่ของธรรม รวมถึงการอธิบายถึงความเชื่อมโยงขอ
การเข้าใจวิปากปัจจัยและอาหารปัจจัยในอภิธัมม
374
การเข้าใจวิปากปัจจัยและอาหารปัจจัยในอภิธัมม
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 374 โดยภาวะที่ตนเป็นธรรมสงบ คือไร้อุตสาหะเพื่อความเป็นธรรมสงบ คือ หมดความอุตสาหะ ชื่อวิปากปัจจัย ฯ จริงอยู่ วิบากมีภวังคจิตเป็นต้น เป็น
บทนี้กล่าวถึงความหมายของวิปากปัจจัยและอาหารปัจจัยในบริบทของอภิธัมมัตถสังคหบาลี โดยมุ่งเน้นถึงการเข้าใจธรรมชาติของจิตและกรรมที่ส่งผลต่อชีวิต การมีอาหารเป็นปัจจัยในการดำเนินชีวิต และบทบาทของกรรมที่เป็นเ
การวิเคราะห์ปัจจัยแก่นามโดยอาการในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
377
การวิเคราะห์ปัจจัยแก่นามโดยอาการในอภิธัมมัตถสังคหบาลี
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 377 ปัจจัยแก่นามโดยอาการ ๒ อย่าง คือโดยประการ ๒ อย่าง ๑ ฯ อนึ่ง ทั้ง ๒ อย่าง คือนามรูปทั้ง ๒ ที่ปัจจัยให้เกิดขึ้น (ที่เป็นไปร่วมกัน) ย่
เนื้อหานี้ศึกษาเกี่ยวกับปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับนามและรูป โดยพิจารณาข้อสรุปที่กล่าวถึงอาการ ๒ อย่าง รวมถึงการสอบถามถึงความเป็นอาเสวนะหรือปัจจัยในการเกิดขึ้นของจิต และผลกระทบของกรรมที่มีต่อสภาพของจิตในเร
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
388
อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา
ประโยค - อภิธัมมัตถสังคหบาลี และอภิธัมมัตถวิภาวีนีฎีกา - หน้าที่ 388 กาล ด้วยสามารถแห่งธรรมประกอบด้วยอดีตกาล ๕ อย่าง ด้วยอำนาจ อนันตรปัจจัย สมนันตรปัจจัย อาเสวนปัจจัย นัตถิปัจจัย และวิคตปัจจัย แห่งกรร
ในเนื้อหาได้กล่าวถึงความหมายและหน้าที่ของกาล ซึ่งประกอบด้วยอดีต ปัจจุบัน และอนาคต รวมถึงการแสดงถึงปัจจัยที่สำคัญต่าง ๆ ที่เกี่ยวกับกรรมและธรรม นอกจากนี้ยังได้กล่าวถึงบัญญัติและการแยกแยะนามและรูป รวมถึ
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
36
บาลีไวยกรณ์: วจีวิภาค สมาสและตัทธิต
ประโยค - บาลีไวยกรณ์ วจีวิภาค สมาสและตัทธิต - หน้าที่ 140 ในราคาที่ตัทธิต ลง ณ ปัจจัย อย่างนี้ กลาเวน รตฺติ วตถ์ กาสาว ผ้า [อันบุคคล] ย้อมแล้ว 0 ๒ ๔ ๒ ด้วยรสฝาด ชื่อกาสาวะ (ผ้าอันบุคคลย้อมแล้วด้วยรสฝา
เนื้อหานี้กล่าวถึงหลักการและตัวอย่างของบาลีไวยกรณ์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในหัวข้อของวจีวิภาค สมาส และตัทธิต เช่น การตั้งชื่อและคำจำกัดความของสิ่งต่างๆ ในแว่นแคว้นมคธ โดยมีการอธิบายถึงคุณสมบัติและรูปแบบของภ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
2
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 151 อาขยาต (๑๐๘) ศัพท์กล่าวกิริยา คือ ความทำ, เป็นต้นว่า ยืน เดิน นั่ง นอน กิน ดื่ม ทำ พูด คิด, ชื่อว่า อาขยาต ในอาขยาตนั้น ท่านประกอ
เนื้อหาของเอกสารในส่วนของอาขยาตและวิภัตติในภาษาบาลี โดยอธิบายเกี่ยวกับศัพท์กล่าวกิริยาและการจำแนกแต่ละวิภัตติเพื่อเป็นเครื่องหมายรู้แสดงถึงกาล บท และวจนะ. เนื้อหาแบ่งออกเป็นหมวดต่าง ๆ และอธิบายถึงวิภั
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
17
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
…ั้นก็มี, ถ้ากิริยาศัพท์เป็นธาตุไม่มี กรรม, ก็ไม่มี. ปจติ เป็นกิริยาอาขยาต, ปจ ธาตุ เป็นไปในความ หุง อ ปัจจัย, ติ วัตตมานาวิภัตติ, บอกปัจจุบันกาล, ปรัสสบท, ประถมบุรุษ, เอกวจนะ เป็นกัตตุวาจก กล่าวผู้ทำ คือ บอกว…
บทความนี้เน้นการศึกษาและอธิบายหลักการของกิริยาศัพท์ในบาลี โดยเฉพาะกัตตุวาจก และกัมมวาจก ซึ่งกล่าวถึงการระบุตัวผู้ทำและกรรมในประโยค ตัวอย่างเช่น 'สูโท โอทนํ ปจติ' ชี้ให้เห็นว่าผู้ทำคือ 'พ่อครัว' ซึ่งหุ
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
19
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 168 กิริยาศัพท์ที่เป็นภาววาจกนี้ ต้องเป็นประถมบุรุษ เอกวจนะ อย่างเดียว, ส่วนตัวกัตตา จะเป็นพหุวจนะและบุรุษอื่นก็ได้ ไม่ห้าม [เหตุกัตต
เนื้อหาที่เกี่ยวกับกิริยาศัพท์ในบริบทของบาลีไวยากรณ์ โดยเฉพาะการใช้ภาววาจกและกฎเกณฑ์ต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการกำหนดความหมายของคำและการสร้างประโยค เช่น การใช้ประธานและกรรม รวมถึงตัวกัตตา ด้วยการยกตัวอย
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
20
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 169 [เหตุกัมมวาจก] กิริยาศัพท์ใด กล่าวสิ่งที่เขาใช้ให้บุคคลทำ คือ แสดงว่าเป็น กิริยาของสิ่งนั้น, กิริยาศัพท์นั้น ชื่อเหตุกัมมาวาจก:
ในบทนี้มีการอธิบายเกี่ยวกับกิริยาศัพท์ที่ใช้ในการทำงาน และความสัมพันธ์ระหว่างผู้ทำและสิ่งที่ทำ โดยยกตัวอย่างจากบาลี เพื่อแสดงถึงหลักการในวจีวิภาค เช่น การใช้คำว่า 'ปาจาปิยเต' ที่เกี่ยวข้องกับการหุงข้า
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
30
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 179 ๓. สตฺตมี ๖. อชฺชตฺตนี ป. ปาเจยฺย, ปาเจถ. ปาเจยย. อปาเจส. อปาจีสุ. อปาจยิตฺถ. ม. ปาเจยฺยาส, ปาเจ ยาถ อุ, ปาเจยฺยาม, ปาเจยฺยาม, อป
บทเรียนนี้จัดลำดับการศึกษาไวยากรณ์บาลีภาคที่ ๒ เน้นที่การทำความเข้าใจการใช้งานของคำและรูปแบบต่าง ๆ ในภาษาบาลี โดยพิจารณาถึงรูปแบบคำเช่น ปาเจยฺย และ อปาเจส การใช้คำเหล่านี้ในประโยคและวิธีการสร้างคำในบร
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
31
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 180 ๓. สตฺตมี ๖. อชฺชตฺตนี ป. ปาจาเปยย, ปาจาเปยุยุ. อปาจาเปสิ. อปาจาเปฎิ. ปาจาเปถ. ม. ปาจาเปยยาสิ. ปาจาเปยยถ อปาจาปยิตฺถ. [ณาปย] ปาจ
เนื้อหาในบทนี้กล่าวถึงกฎและหลักการของบาลีในส่วนของอาขยาตและกิตก์ โดยมีการอธิบายเกี่ยวกับการใช้ประโยคและตัวอย่างต่างๆ เพื่อให้เข้าใจการวิเคราะห์และใช้งานได้อย่างถูกต้อง บทนี้มีการให้ตัวอย่างที่ชัดเจนเช
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
32
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
เอก. สาเวติ. กีนาเปติ. ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 181 พหุ. สาเวนติ. กีนาเปนฺติ. คาเหติ, คณฺหาเปติ คาเหนฺติ, คณฺหาเปนฺติ ตานาเปติ. โจราเปติ. ตานาเปนติ. โจราเปนฺ
เนื้อหานี้เป็นการนำเสนอเกี่ยวกับบาลีไวยากรณ์ในภาคที่ 2 ซึ่งมีการกล่าวถึงอาขยาตและกิตก์ พร้อมกับการยกตัวอย่างเช่น การลงปัจจัย การสนธิ และการใช้คำในหลาย ๆ รูปแบบ รวมถึงการอธิบายเกี่ยวกับวิธีการทำให้เกิด
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
53
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 202 กโรติ เตนา - ติ กรณ์. [เขา] ย่อมทำ ด้วยสิ่งนั้น, เหตุนั้น [สิ่งนั้น] ชื่อว่าเป็นเครื่องทำ [แห่งเขา], กรุ ธาตุ ในความทำ, เป็น กัตต
ในภาคที่ ๒ ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค เราจะได้พบกับแนวคิดเกี่ยวกับกิตก์และอาขยาต โดยเฉพาะในเรื่องของการกำหนดความหมายและการประยุกต์ใช้ในบริบทต่างๆ เช่น การทำ กรรม และการพรรณนา ที่อิงจากธาตุ หรือประเภทต่า
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
59
บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค: อาขยาต และ กิตก์
ประโยค๑ - บาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ อาขยาต และ กิตก์ - หน้าที่ 208 เขาเลี้ยงแล้ว อุ. ปณีเตน ขาทนีเยน โภชนีเยน ปริวิส, เขาเลี ด้วยของควรเคี้ยว ด้วยของควรบริโภค อันประณีต ต พ. กตฺตพฺพ์ อันเขาจึงทำ,
ในส่วนนี้ของบาลีไวยากรณ์ วจีวิภาค ภาคที่ ๒ มีการสนทนาเกี่ยวกับการใช้คำและวลีในภาษาบาลี โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเรื่องของอาการที่เกิดขึ้นว่าด้วยการกิน การทำ และการกล่าว โดยจะมีการแยกประเภทของวาจาตามบริบท รว
บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์
7
บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 22 ๑. เนื่องด้วยเป็นเจ้าของพัสดุ (ของ) เรียกชื่อว่า สามีสมพนฺโธ อุ. ภิกฺขุสฺส จีวร์. ๒. เนื่องอยู่ในหมู่ (แห่ง) เรียกชื่อว่า สมุหสมพนฺโธ Q. โคฌาน์ ยูโถ. ๓.
เนื้อหานี้เกี่ยวกับกฎและหลักการของไวยากรณ์บาลี โดยเฉพาะเกี่ยวกับการจำแนกประเภทการใช้พัสดุและวากยสัมพันธ์ เช่น สมพนฺโธ, นิทฺธารณ์ และบทนามนามที่ประกอบด้วยสัตตมีวิภัตติในอรรถคัมภีร์ การใช้และการประยุกต์
บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์
12
บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์
ประโยค - บาลีไวยากรณ์ วากยสัมพันธ์ - หน้าที่ 225 บทกิริยาในพากย์ ๔. ถ้าเป็นอาขยาต ได้ชื่อตามวาจกแจกเป็น ๕ อย่าง ดังนี้: ก. กัตตุวาจก เรียกชื่อว่า กตฺตุวาจก อาขยาตปท. อุ. สูโท โอทนํ ปจติ. ข. เหตุกัตตุว
บทนี้กล่าวถึงประเภทของอาขยาตในบาลีไวยากรณ์ที่มีด้วยกัน ๕ ประเภท ได้แก่ กัตตุวาจก, เหตุกัตตุวาจก, ภาววาจก, กรรมวาจก, และเหตุกรรมวาจก พร้อมทั้งชี้แจงว่ากิตก์ทำหน้าที่เช่นเดียวกับอาขยาต โดยใช้ชื่อว่า กิต
วิสุทธิมคฺคสฺส: การวิเคราะห์วิจิกิจฉา
226
วิสุทธิมคฺคสฺส: การวิเคราะห์วิจิกิจฉา
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณ์วิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 226 วิสุทธิมคเค อโหสิ นุ โข อหนฺติอาทินา” นเยน วุตตา โสฬสวิธา วิจิกิจฉา สา สพฺพา ปรียติฯ สพฺพภวโยนิคติฐิตินิวาเสสุ เหตุผล สมพนฺธวเสน ป
บทความนี้นำเสนอการวิเคราะห์เกี่ยวกับวิสุทธิมคฺค โดยเน้นการพิจารณาวิจิกิจฉาและการทำให้ความรู้เข้าใจในปรัชญาและการกระทำตามธรรมะ การตีความเกี่ยวกับกรรมและวิปากที่ส่งผลต่อผลลัพธ์ของการกระทำในชีวิต ปัญหาต่
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว
324
วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว
ประโยค๘ - วิสุทธิมคฺคสฺส นาม ปกรณวิเสสสฺว (ตติโย ภาโค) - หน้าที่ 324 วิสุทธิมคเค สมปยุตต์ ญาณ์ โสตาปตฺติมคฺเค ญาณนฺติ ฯ ปฐมฌาณ์ นิฏฐิติ ฯย อิมสฺส ปน ญาณสฺส อนนตร์ ตสฺเสว วิปากภูตานิ เทว ตี วา ผลจิตฺตา
เนื้อหานี้พูดถึงวิสุทธิมคฺคและสภาพต่างๆ ของอาการของกุสลารมณ์ที่มีอำนาจขยายออกไป โดยกล่าวถึงญาณและการได้รับผลที่คุณสมบัติของอริยบุคคล ที่เกิดจากการฝึกฝนทางด้านจิตใจเพื่อให้ได้ดีในทางจิต ซึ่งส่งผลกระทบต
กฎการใช้กิริยาในประโยคสั้น
23
กฎการใช้กิริยาในประโยคสั้น
ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 21 ๑๓. ในความท่อนเดียว ถ้ามีกิริยาซึ่งเนื่องกันต่อๆ มาโดย ลำดับหลายตัว ใช้กิริยาอาขยาตแต่ตัวหลังตัวเดียว บรรดากิริยา ข้างหน้า ใช้กิริยากิตก์เป็นอัพยยะบ้
บทความนี้กล่าวถึงการใช้กิริยาในประโยคภาษาไทย โดยเน้นที่การใช้กิริยาหลายตัวที่เชื่อมโยงกัน พร้อมตัวอย่างที่แสดงให้เห็นการประยุกต์ใช้กิริยาในรูปแบบต่าง ๆ ผู้เรียนสามารถแปลประโยคตัวอย่างได้เพื่อฝึกฝนความ
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
36
อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒
ประโยค๑ - อุภัยพากยปริวัตน์ ภาค ๑ - ๒ - หน้าที่ 34 ส่วน ท. ๒. จึงเก็บไว้ ซึ่งส่วน ที่ ๔ ด้วยคิดว่า "เมื่อ อันตราย เกิดขึ้น เรา จักได้บริโภค." ๒๑. นามนามที่ออกจากกิริยา เช่น กรณี ความทำ คมน์ ความไป เป็
ในส่วนนี้ของอุภัยพากยปริวัตน์ จะกล่าวถึงการใช้กิริยาและนามในทางพระพุทธศาสนา พร้อมกับการวิเคราะห์ความหมายและการแปลบทเรียนที่สำคัญ การเข้าใจศัพท์กรรมและกฎเกณฑ์ในการใช้ภาษาจึงเป็นสิ่งที่ผู้เรียนต้องศึกษา